نصر

ولینصرنّ اللَّه من ینصره

نصر

ولینصرنّ اللَّه من ینصره

رفتار سیاسی و قدرت در سازمان رسانه ای (2)

پنجشنبه, ۱۵ آبان ۱۳۹۳، ۰۳:۴۵ ب.ظ


رفتار سیاسی

رابطه قدرت ورفتار سیاسی

    علم سیاست و رفتار سیاسی ، با قدرت ارتباط تنگاتنگی دارد و اساسا رفتار سیاسی بر استفاده از قدرت برای اثر گذاری بر تصمیم گیری در سازمان یا رفتار افراد سازمان با هدف شخصی تمرکز دارد . یکی از پژوهشگران کوشیده است با نشان دادن برخی از واقعیتهای جدی رفتار سیاسی بر پاره ای از آرزوهای آدمی از جمله داشتن سازمانهای ایده ال با ساختار منطقی و انسانی خط بطلان بکشد . وی چهار  اصل درباره قدرت در سازمان ارائه می دهد که به شناخت واقعیتهای سیاسی در سازمان کمک می کند :

1- سازمان ترکیبی از ائتلاف هاست که برای دستیابی به منافع ، انرژی و نفوذ با یکدیگر در رقابتند .

2-  ائتلافهای گوناگون در جستجوی حفاظت از منابع و موقعیتهای نفوذ خود از طریق متعادل سازی محیطی و آثار آنها هستند .

3- توزیع نا برابر قدرت خود آثار غیر انسانی به همراه دارد .

4- اعمال قدرت در سازمان یکی از جنبه های قطعی اعمال قدرت و از نمودهای آن در سیستم بزرگتر یعنی اجتماع است

   رفتار سیاسی مانند سایر جنبه های پویای سازمانی فراگرد ساده ای نیست و از سازمانی به سازمان دیگر و حتی از واحدی به واحد دیگر تفاوت می کند . با استفاده از ادبیات رفتار سیاسی به تازگی تعریف جامعی از رفتار سیاسی ارائه شده است(رضائیان،1383) .

تعریف و حوزه رفتار سیاسی در سازمان

     رفتارهای سیاسی در سازمان شامل اعمال آگاهانه ای است که برای نفوذ توسط افراد یا گروهها به منظوردستیابی و حفاظت از منابع خود به هنگام وجود راه حلهای متضاد صورت می گیرد . تاکید بر « منافع خود » در این تعریف رفتار سیاسی را از نفوذ اجتماعی متمایز می سازد . مدیران همواره برای کسب تعادل میان منافع فردی کارکنان و منافع سازمان در چالش هستند . نا گفته نماند که گاهی تعقیب منافع فردی موجب فرسایش یا شکست منافع سازمانی شود رفتار سیاسی به صورت نیروی باز دارنده در می آید . برای مثال به تازگی پژوهشگران از تاکتیک سیاسی پالایش و تحریف اطلاعاتی که باید به رئیس برسد خبر می دهند که این عمل خود خدمتی ، کارمندانی را که موظف به دادن اطلاعات بودند در بهترین وضعیت ممکن قرار داده بود .

    برخی از پژوهشگران ، رفتار سیاسی در سازمان را به فعالیتهای اطلاق می کنند که بخشی از نقش رسمی فرد نیست ، ولی برای اثر گذاری یا تلاش برای اثر گذاری بر توزیع مزایا یا مضار در سازمان صورت می پذیرد . این تعریف عامل کلیدی را که بیشتر افراد هنگام گفتگو درباره سیاست در سازمان مد نظر دارند . در بر می گیرد :

1) رفتار سیاسی خارج از شرح شغل مشخص فرد است 2) رفتار سیاسی تلاش برای استفاده از پایگاههای قدرت فرد را طلب می کند . این تعریف در بر گیرنده تلاشهایی است که به منظوراثر گذاری بر اهداف ، شاخصها ، یا فراگردهای تصمیم گیری در سازمان صورت می گیرد . در ضمن این تعریف از جامعیت کافی بر خوردار است و رفتارهای سیاسی گوناگون نظیر پنهان کردن اطلاعات کلیدی از تصمیم گیرندگان ، در بوق و کرنا کردن ، پخش شایعه و نشت اطلاعات محرمانه درباره فعالیتهای سازمانی به رسانه های جمعی و بده  بستانها در سازمان برای منافع دو جانبه ، تبلیغ از جانب فرد خاص یا علیه فرد خاص یا تبلیغ برای گزینه ای خاص در تصمیم گیری را شامل می شود . برخی دیگر ، رفتار سیاسی را استفاده غیر مجاز از قدرت گویند که موجب کسب کار یا حفظ منافع خود یا منافع شخصی گروه خود می گردد . عده ای نیز رفتار سیاسی را فعالیتهایی برای کسب و استفاده از قدرت به طرق غیر مجاز برای کسب هدفهای سازمانی یا سوق دادن نتایج سازمانی در جهت منافع فردی می دانند . همچنین رفتار سیاسی را مدیریت نفوذ برای کسب غایتهای غیر مجاز یا کسب غایتهای مجاز از طریق ابزارهای نفوذ غیر مجاز تعریف کرده اند(رضائیان،1383).

     پفر سیاست سازمانی را این گونه تعریف می کند: به فعالیت های درون سازمانها برای اکتساب، گسترش و به کار‌گیری قدرت و سایر منابع، برای به دست آوردن رهاوردهایی ترجیح داده شده در یک وضعیتی که در آن عدم اطمینان یا عدم توافق در ارتباط با انتخابها (گزینه ها) وجود دارد، اطلاق می گردد. واژه سیاست به طور تلویحی تا اندازه‌ای منفی است. بنابراین پفر بر این باور است که افراد می کوشند تا ابزارهایی را به کار گیرند تا هدفهایی را به دست آورند که توسط سازمان مجاز نمی باشد. در واقع، رفتار سیاسی آن گونه که ما آن را تعریف می کنیم کاملاً طبیعی است  زیرا قدرت به گونه ذاتی منفی نیست. با وجود این بیشتر مدیران برای اجازه دادن به محیط کاری با ویژگی سیاسی، مردد هستند. سیاست سازمانی، اقدامات آگاهانه نفوذ، برای ارتقا یا حفاظت از نفع شخصی افراد یا گروه ها را در بر می گیرد. به سیاست سازمانی برای سازمان، اغلب به صورت غیر کار کردی نگریسته می شود. باید توجه شود که این تعریف از سیاست سازمانی بیان می کند که سیاست سازمانی می‌تواند برای اعضای یک سازمان و یا خود سازمان مفید باشد. رفتارهای سیاسی در سازمان شامل اعمال آگاهانه ای است که برای نفوذ توسط افراد یا گروهها به منظور دستیابی یا حفاظت از منافع خود به هنگام وجود راه حلهای متضاد صورت می‌گیرد)کریمی،1388).

دلایل رفتار سیاسی

    رفتار سیاسی هم از ویژگیهای خود افراد ناشی می شود مانند فردی که در سازمان نیاز شدیدی به  قدرت و آزادی عمل و امنیت و مقام اداری داشته باشد  تلاش می کند به رفتار سیاسی متوسل شود و هم از عوامل سازمانی، هنگامی که منابع سازمانی رو به کاهش می رود یا زمانی که الگوهای موجود منابع در حال تغییر باشد  به احتمال قوی رفتارهای مشخص سیاسی بروز خواهد کرد. یک ضرب المثل ترکی می گوید: یئر یرک گاو از گاو می بیند (در وضع دشوار افراد به همدیگر سوء زن پیدا می کنند). بعضی از کارکنان شیوه های مختلفی را در تسخیر احساسات مدیران و رؤسای خود به کار می بندند. از توصیف و خودستایی و تایید نظر و بله قربان گرفته تا دعوت به شام و سینما و مسافرت و کوه و... کارمندی که با دعوت از رئیس تازه کار خود به ضیافت شام و گرفتن هدیه ای برای او، همسرش را در آن سازمان به استخدام در آورده و به کرات از مزایای مادی متعددی بهره مند می شود نمونه ای از شیوه تسخیر احساسات مدیران است. نتیجه اینکه چنانچه اگر افراد بدون تخصص در تامین خواسته های شخصی خودشان دست به چنین رفتارهایی بزنند بی شک آثار مخربی بر سازمانهای جامعه می گذارند و باعث رشد فساد اداری در سازمان شده و روحیه افراد کارآمد به شدت افت پیدا می کند. لذا بهتر است مدیران ضمن هوشیاری و با ایجاد ارتباطهای آشکار و کاهش عدم اطمینان و درک واقعیتهای سیاست و قدرت اثرات رفتارهای سیاسی منفی را محدود و نقش ماکیا ولی های  معاصر را کمرنگ نمایند در غیر این صورت شاهد سقوط خود خواهند بود بدون آنکه به علت آن پی ببرند (کریمی،1388)


ادامه دارد....

  • امین حسنی

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی